Grasland doorzaaien: wat het oplevert en hoe je het goed aanpakt
Doorzaaien is een effectieve manier om de kwaliteit van bestaand grasland te verbeteren zonder het perceel volledig te vernieuwen. Open plekken, een teruglopend aandeel Engels raaigras en een lagere opbrengst zijn signalen dat doorzaai nodig kan zijn. In dit artikel lees je wat doorzaaien oplevert, wanneer het zinvol is en hoe je het succesvol uitvoert.
Wat is doorzaaien?
Doorzaaien is het verjongen van een bestaand grasland door nieuwe kwaliteitsgrassen in te zaaien. De bestaande vegetatie blijft intact; het graszaad wordt direct tussen de bestaande planten gezaaid, zodat het aandeel jonge, productieve grassen toeneemt.
Zonder regelmatig ingrijpen verandert de botanische samenstelling van een perceel over de jaren ongunstig: het aandeel Engels raaigras daalt, ongewenste grassen en onkruiden nemen toe en daarmee daalt de voederwaarde van je ruwvoerproductie. Onderzoek van Wageningen Livestock Research op Dairy Campus Leeuwarden laat zien dat regelmatig doorzaaien het aandeel Engels raaigras met circa 10% kan verhogen.
Doorzaaien of herinzaaien?
Doorzaaien heeft duidelijke voordelen ten opzichte van herinzaaien: lagere kosten, geen verlies van een snede ruwvoer en behoud van de bodemstructuur. Je verstoort het bodemleven niet en de organische stofopbouw blijft intact.
Toch is doorzaaien niet altijd de juiste keuze. Als meer dan 30% van het perceel uit onkruiden of landbouwkundig slechte grassen bestaat, biedt doorzaaien onvoldoende herstel. In dat geval is herinzaaien de betere optie.
Vuistregel: bij 70% of meer goede grassen volstaat doorzaaien. Zit je daar onder, beoordeel dan per perceel of doorzaaien nog zinvol is.
Wanneer doorzaaien?
Doorzaaien in het najaar
- Warme bodem
- Minder concurrentie
- Vaak voldoende vocht
- Sterke vestiging voor het volgende seizoen
Doorzaaien in het voorjaar
- Herstel van winter- of waterschade
- Opvullen van kale plekken
- Voorkomen van onkruiddruk
Zo pak je het aan
Voorbereiding
Een goede voorbereiding is bepalend voor het resultaat. Onderzoek van Wageningen Livestock Research toont aan dat de maaihoogte een grote rol speelt: maaien op 4 cm in plaats van 6 cm verdubbelt het aantal kiemplanten en leidt het jaar erna tot een opbrengststijging van 8%. Zorg er dus voor dat het gras kort staat vóór het doorzaaien.
Eggen na het maaien is de volgende stap. Eggen kamt dode en slechte grassen uit, doorbreekt de viltlaag, activeert het bodemleven en creëert een zaaibed voor het nieuwe graszaad. Meerjarig onderzoek op Dairy Campus en proefboerderij De Marke bevestigt dat eggen aantoonbaar bijdraagt aan een beter doorzaairesultaat.
Uitvoering
Zaai bij een bodem die voldoende vochtig is, bij voorkeur met neerslag op komst. De draagkracht van de bodem moet voldoende zijn en de toplaag mag niet te nat zijn, dat belemmert de kieming.
Gebruik 8-10 kg graszaad per hectare en zorg voor goed bodemcontact. Een schijvenzaaimachine of een wiedeg met aandrukrol geeft de beste resultaten.
Nazorg
Na twee weken kun je het perceel licht beweiden of maaien. Dat stimuleert de uitstoeling van het jonge gras en helpt onkruidonderdrukking.
Doorzaaien loont — wat zeggen onderzoeken?
Meerjarige veldproeven op Dairy Campus Leeuwarden en proefboerderij De Marke tonen aan dat doorzaaien een aantoonbaar effect heeft op graslandkwaliteit. Het aandeel jonge, productieve grassen neemt fors toe en de drogestofopbrengst per hectare stijgt gemiddeld met 8%.
De proeven maken ook duidelijk dat omstandigheden en uitvoering het verschil bepalen. Onderzoekers van Wageningen Livestock Research constateren dat het moment van doorzaaien, de maaihoogte, het eggen en het bodemcontact elk afzonderlijk een groot effect hebben op de opkomst van kiemplanten. Wie planmatig werkt gaat en de juiste omstandigheden benut, haalt het hoogste rendement uit doorzaaien.
De voordelen op een rij
-
Geen verlies van een snede ruwvoer
-
Lagere kosten dan herinzaaien
-
Bodemstructuur en organische stof blijven intact
-
Hogere drogestofopbrengst en betere voederwaarde
-
Nieuwe rassen met betere genetica voor productie en standvastigheid
-
Open plekken worden opgevuld met kwaliteitsgrassen in plaats van onkruiden
Het juiste mengsel: DoorzaaiMax ProNitro
Voor doorzaaien heb je een mengsel nodig dat snel kiemt, de concurrentie met het bestaande grasland aankan en doorgroeit tot een stevige grasplant. DoorzaaiMax ProNitro is speciaal voor dit doel ontwikkeld. Het bestaat uit de beste diploïde en tetraploïde rassen Engels raaigras. Het diploïde graszaad is voorzien van ProNitro-coating: een innovatieve stikstofcoating met watermanagementtechnologie, die de opname van nutriënten en vocht door het kiemplantje verbetert. Resultaat: tot 34% meer kiemplanten groeien uit tot een volwassen grasplant.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet je grasland doorzaaien?
Onderzoek van Wageningen Livestock Research wijst uit dat structureel jaarlijks doorzaaien beter werkt eens in de zoveel tijd wat bijzaaien. Wie zijn percelen elk jaar onderhoudt door middel van doorzaaien houdt het aandeel kwaliteitsgrassen op peil zonder grote ingrepen.
Wat is de beste machine om door te zaaien?
Een schijvenzaaimachine of een wiedeg met aandrukrol geeft de beste resultaten. De schijvenzaaimachine maakt kleine sleuven in de zode, legt het zaad op diepte en sluit de sleuf af. Dat zorgt voor goed bodemcontact en beschermt jonge kiemplanten tegen uitdroging.
Wanneer is doorzaaien niet zinvol?
Als meer dan 30% van een perceel uit slechte grassen of onkruid bestaat, biedt doorzaaien onvoldoende resultaat. Hetzelfde geldt voor doorzaaien onder slechte omstandigheden: een te droge of te natte toplaag, of nachttemperaturen onder de 10°C. In die gevallen kun je beter wachten op een beter moment of kiezen voor herinzaaien.
Kan ik ook 's zomers doorzaaien?
De zomer is geen aanbevolen periode vanwege de hoge concurrentie van het bestaande grasland, het risico op droogte en de hoge temperaturen. Het najaar heeft de voorkeur; het voorjaar is een tweede optie voor bijvoorbeeld winterherstel of wanneer doorzaaien in het najaar niet mogelijk was.