Melkveehouder bekijkt opbrengst gemaaid grasland

Droogtetolerante voedergewassen voor een stabiele ruwvoerproductie

Veranderingen in weer en klimaat zetten de ruwvoerproductie van melkveebedrijven onder druk. Voorjaars- en zomerdroogte komen vaker en eerder voor, met directe gevolgen voor opbrengst en voederkwaliteit. DLF ontwikkelt grassen, klavers, luzerne en kruiden die droogteperiodes beter doorstaan, voedingsstoffen efficiënter opnemen en zorgen voor een stabiele ruwvoeropbrengst — seizoen na seizoen.

Verschil droogtetolerantie voedergrassen

Waarom kiezen voor droogtetolerante voedergewassen?

Bij droogte droogt de bodem altijd uit vanaf de bovenste laag. Grassen met een ondiepe beworteling verkleuren als eerste geel; ze lijden snel en herstellen langzaam. Diepwortelende voedergewassen halen vocht uit lagen die voor andere soorten onbereikbaar zijn. Daardoor blijven ze productiever, ook bij weinig regen.

Wat dat in de praktijk oplevert:

Stabielere ruwvoeropbrengst tijdens en na voorjaars- en zomerdroogte
Hogere mate van zelfvoorzienendheid en lagere afhankelijkheid van aangekocht voer
Efficiëntere opname van voedings- en meststoffen, met een hogere voerkwaliteit als resultaat
Verbeterde bodemstructuur door diepere beworteling en meer organische stof
Toekomstbestendige en duurzame oplossing tegen weersextremen

Onze droogtetolerante oplossingen op een rij

Festulolium: Raaigras PLUS en Rietzwenk PLUS

Festulolium is een kruising tussen festuca-soorten (rietzwenkgras of beemdlangbloem) en lolium-soorten (Engels of Italiaans raaigras). Bij DLF bekend als Raaigras PLUS en Rietzwenk PLUS. Deze grassen ontwikkelen een veel sterker en dieper wortelstelsel dan regulier Engels raaigras of timothee, waardoor het grasland langer groen blijft en de opbrengstzekerheid in droge jaren toeneemt.

Raaigras PLUS levert tot 20% meer opbrengst dan Engels raaigras en heeft 1 tot 2 jaar langere standvastigheid dan Italiaans raaigras. De wortelmassa ontwikkelt zich even snel als bij regulier raaigras, maar wordt na 1 jaar dieper. Dat vergroot de droogtetolerantie verder.

Rietzwenk PLUS heeft dezelfde diepe wortelmassa als rietzwenkgras, maar levert een betere voederwaarde in het voorjaar en de zomer. Andere kenmerken: breed en stevig opstaand blad, erg goede standvastigheid en een goede tolerantie voor zowel te natte als te droge omstandigheden.

Lees meer over de droogtetolerantie van PLUS-grassen

Rode klaver, luzerne en kruiden

Behalve diepwortelende grassen vergroten klaver, luzerne en kruiden de droogtetolerantie van het grasland. Rode klaver heeft een lange penwortel; luzerne kan in het eerste jaar tot wel 180 cm diep wortelen mits er geen sprake is van storende lagen. Ook kruiden als smalle weegbree, cichorei en wilde peen halen vocht uit lagen waar gras niet bij kan. Vlinderbloemigen binden bovendien stikstof uit de lucht en geven dit af aan het omliggende gewas, een voordeel in droge jaren waarin bemesting minder effectief is.

ProNitro®-zaadcoating

Bij doorzaaien is een sterke kieming cruciaal. De ProNitro®-zaadcoating voorziet jonge grasplanten van gerichte voeding, zodat ze sneller kiemen en in het belangrijke beginstadium 30% langere wortels ontwikkelen. Hierdoor zijn ze veel beter in staat om voorjaarsdroogte te overleven.

Bovendien bevat de coating een innovatieve watermanagementtechnologie die ervoor zorgt vocht beter opgenomen wordt door het zaadje. Hierdoor is er 15% minder vocht nodig voor de ontkieming.

DoorzaaiMax ProNitro is het mengsel voor doorzaaien in bestaand grasland: gecoat zaad met snelle kieming, diepere wortels en lagere waterbehoefte tijdens vestiging.

Onderzoek met RadiMax: het verschil zit in de wortels

Een snelle wortelgroei is van groot belang omdat dit de groei van de plant versnelt. De wortelmassa en -diepte is vooral belangrijk bij droogte, als er nog water in diepere bodemlagen zit. Samen met de Universiteit van Kopenhagen onderzoekt DLF deze wortelmassa en -dieptes in RadiMax, de meest geavanceerde wortelscreeningsfaciliteit ter wereld. Hier kunnen we wortels tot drie meter diep in beeld brengen en grassen onder toenemende droogte testen door een vochtgradient in de bodem te creëren. Zo identificeren we welke grassoorten en -rassen de hoogste ruwvoerproductie leveren onder droge omstandigheden.

Raaigras PLUS levert tot 20% meer opbrengst dan Engels raaigras. Rietzwenk PLUS combineert de diepe wortelmassa van rietzwenkgras met een betere voederwaarde in voorjaar en zomer en een tolerantie voor zowel te natte als te droge omstandigheden.

In meerjarige veldproeven leveren droogtetolerante grasrassen aantoonbaar meer drogestof in droge jaren dan regulier Engels raaigras. Dat verschil is direct merkbaar in de ruwvoervoorraad aan het einde van het seizoen.

Huidige neerslagtekorten

In maart 2025 viel slechts 6 millimeter neerslag, een nieuw droogterecord voor de maand maart, terwijl het langjarig gemiddelde rond de 53 millimeter ligt. Halverwege mei 2025 was het neerslagtekort opgelopen tot rond de 91 millimeter, vergelijkbaar met het recordjaar 1976. In delen van Brabant kondigden waterschappen beregeningsverboden af. In 2026 begon het voorjaar opnieuw droog: begin mei lag het neerslagtekort rond de 89 millimeter, terwijl 20 tot 40 millimeter gebruikelijk is. De grondwaterreserves zijn nog niet hersteld van vorig jaar.

Voor melkveebedrijven betekent dat: kiezen voor droogtetolerante voedergewassen is geen verzekering voor een uitzonderlijke situatie, maar de nieuwe norm voor een stabiele bedrijfsvoering.

Onze meest gekozen mengsels voor droogtegevoelige percelen

PowerMax, tijdelijk (5 jaar) maaimengsel - Bevat Rietzwenk PLUS.
StructoMax, blijvend maaimengsel - Bevat Rietzwenk PLUS
TetraMax, blijvend weidemengsel
MultiMax, grasklaver en kruidenmengsel
LuzerneMax, luzerne en klavermengsel - Maximale droogtetolerantie
EiwitMax, luzerne, gras en klavermengsel - Bevat Raaigras PLUS
Maaien KlaverMix, klavermengsel met groot aandeel rode klaver

Veelgestelde vragen over droogtetolerante voedergewassen

Welke DLF-mengsels zijn droogtetolerant?

Op droogtegevoelige percelen worden vooral PowerMax en StructoMax (festulolium), TetraMax, MultiMax (gras-klaver-kruiden), LuzerneMax (grootste aandeel luzerne), EiwitMax (gras-klaver) en Maaien KlaverMix (grootste aandeel rode klaver) gekozen. Welke combinatie past, hangt af van het bedrijf en de grondsoort.

Hoeveel meer drogestof leveren droogtetolerante grassen op in droge jaren?

Meerjarige veldproeven laten zien dat droogtetolerante grasrassen in droge jaren aantoonbaar meer drogestof leveren dan regulier Engels raaigras. Het exacte verschil hangt af van grondsoort, droogteduur en mengselsamenstelling.

Wat is RadiMax?

De wortelscreeningsfaciliteit van DLF en de Universiteit van Kopenhagen. Wortels worden tot drie meter diepte in beeld gebracht terwijl de planten worden blootgesteld aan kunstmatige droogte. Zo testen we welke rassen het beste presteren bij watertekort.

Helpen vlinderbloemigen of kruiden tegen droogte?

Ja. Rode klaver heeft een lange penwortel, luzerne wortelt in het eerste jaar al tot 1,80 meter diep en ook kruiden als smalle weegbree en cichorei halen vocht uit lagen die voor gras onbereikbaar zijn. Vlinderbloemigen binden bovendien stikstof uit de lucht en geven dit af aan het omringende gewas. Dit is extra waardevol in droge jaren wanneer bemesting minder effectief is.

Wat is het verschil tussen voorjaarsdroogte en zomerdroogte?

Bij voorjaarsdroogte zit er nog water in diepere bodemlagen, diepwortelende grassen kunnen daarbij. Bij zomerdroogte is ook in de diepere lagen geen vocht meer en moet het gras boven de grond ook tegen hitte kunnen. Voor beide typen droogte zijn diepere wortels en bovengrondse droogtetolerantie cruciaal.

Niet zaaien met de zomer in je rug, maar met de zomer in je hoofd

Het is verleidelijk om de opluchting van een paar buien te verwarren met structureel herstel. Maar wie vooruitkijkt, ziet dat droogte geen uitzondering meer is. Twee droge jaren op rij maken duidelijk dat het loont om vooruit te denken. En dus is nú het moment om na te denken over de grasopbrengst van de komende jaren. In september en oktober worden percelen opnieuw in- of doorgezaaid. De keuzes die je dan maakt, bepalen voor een groot deel je ruwvoerzekerheid in droge zomers als deze.

Voorkom dat de droogte van deze zomer volgend jaar grasopbrengst kost

Veel graslandpercelen hebben momenteel flink te lijden onder de droogte. Dat kost dit jaar grasopbrengst, maar minstens zo belangrijk is de vraag wat de droogte betekent voor het grasland in het volgende seizoen. Volgens ruwvoerspecialist Christiaan Bondt van DLF kun je nu niet veel doen, behalve hopen op regen en beregenen als dat mogelijk is. Pas als er weer serieus regen is gevallen, kan goed worden beoordeeld hoe groot de schade werkelijk is.

Herinzaai van grasland: stappenplan van DLF ruwvoerspecialist Christiaan Bondt

Bij de herinzaai van grasland telt de voorbereiding net zo zwaar als het zaaien zelf. DLF-ruwvoerspecialist Christiaan Bondt loopt de belangrijkste keuzes met je door; van perceelkeuze tot mengsel. Het begint volgens hem bij de vraag welke percelen vernieuwing verdienen.

Veelgestelde vragen over kruidenrijk grasland

Kruidenrijk grasland wint snel terrein in de melkveehouderij. Alleen al via de landelijke campagne van LTO Nederland en Urgenda werd tussen 2020 en 2024 ruim 10.000 hectare productief kruidenrijk grasland ingezaaid. Het gewas past goed binnen de behoefte aan een robuuste, duurzame ruwvoerwinning met minder afhankelijkheid van kunstmest. Tegelijk roept de omschakeling bij veel melkveehouders nog vragen op. Hieronder beantwoorden we de meestgestelde vragen over opbrengst, stikstofbemesting, inkuilen en beheer.

Met klaver en snijrogge de droogte te slim af

Hoe ga je als melkveehouder om met droge perioden? En welke gewas- en raskeuze helpen om grasland productief te houden tijdens een periode met weinig neerslag? Ruwvoerspecialist Christiaan Bondt en melkveehouder Wout Vinken maken samen een rondje door het land.

De voordelen van kruidenrijk grasland

Hoe produceer je voldoende kwalitatief ruwvoer met minder kunstmest, meer weersextremen en toenemende aandacht voor biodiversiteit? Voor steeds meer melkveehouders is kruidenrijk grasland een deel van het antwoord. Mengsels met grassen, klavers en kruiden kunnen bijdragen aan een efficiëntere benutting van stikstof, een stabiele opbrengst tijdens droge perioden en een gezonder bodem- en bedrijfsysteem. Wat levert dat concreet op? We zetten de belangrijkste voordelen op een rij.

Brochures

ForageMax brochure Download

ForageMax keuzeschema Download

ForageMax samenstellingen Download

Vind het perfecte ForageMax mengsel

Een winstgevend melkveebedrijf begint met een hoge melkproductie, en dat vraagt om uitstekend, zelfgeteeld ruwvoer. Met onze ForageMax-mengsels verhoog je je opbrengst én verhoog je de voedingswaarde van zowel ruwvoer als kuilvoer.

Bekijk hier al onze voedergewassen

Neem contact op met het Sales team

Vind je lokale accountmanager hier

Heb je een vraag? Neem dan contact met ons op, we helpen je graag!